Wapń

Zagadnieniem wapnia zainteresowano się poważniej od niedawna i mniej więcej od połowy bieżącego stulecia widoczne jest pogłębianie badań i odkrywanie wielu nowych współzależności, odgrywających ważną role w procesach życiowych roślin i zwierząt. Podważone zostały normy zawartości wapnia w paszach, wyodrębniono pewne formy wapnia-występującego w roślinach, określono stopień ich przyswajalności, poznano również wiele współzależności między wapniem a innymi składnikami mineralnymi oraz organicznymi w roślinach i organizmach zwierzęcych. Ukazują się nowe monograficzne opracowania na temat roli i znaczenia wapnia, stanowiące jednocześnie przegląd przeprowadzonych badań w tym przedmiocie. Jeśli chodzi o organizmy zwierzęce, przeglądu takiego dokonał Simkiss. W naszym kraju pokazały się niedawno artykuły z przeglądem literatury naukowej na temat roli wapnia w życiu roślin, opracowane przez Stabrowską  oraz Falkowskiego. Zagadnienie utrzymania pożądanej zawartości wapnia w roślinach. pastewnych, to jest około 0,7% Ca (= 1% CaO) w s. m., staje się coraz, bardziej aktualne w związku z intensyfikacją gospodarki na użytkach zielonych. Obfite nawożenie mineralne i organiczne pociąga za sobą często obniżenie zawartości wapnia w uprawianych roślinach poniżej przeciętnej normy.

Miedź

Niedobory miedzi w paszy z użytków zielonych są zjawiskiem dość często występującym w wielu krajach. Systematyczne badania przeprowadzone np. w Argentynie  wykazały, że w rejonach, w których obserwowano objawy chorobowe wywołane brakiem miedzi, znaleziono w wątrobie zwierząt 9,9—11,9 ppm Cu w s. m., a w litrze krwi 0,44—0,59 |ig Cu. W tych rejonach stosunek Cu : Mo spadał poniżej 2,8: 1. W rejonach, w których stosunek Cu : Mo był wyższy niż 2,8 : l zawartość miedzi w wątrobie i we krwi była wyraźnie większa. Podobnie w Wielkiej Brytanii starano się skorelować częstotliwość występowania chorób na tle niedoboru miedzi i molibdenu w glebach. Na podstawie odpowiednich badań wykreślona nawet mapy niektórych części Wielkiej Brytanii charakteryzujące .zasoby tych mikroelementów. W Polsce, w sianie produkowanym z łąk torfowych woj. olsztyńskiego stwierdzono w mniej więcej 1/3 badanych prób niewystarczające ilości miedzi. Podobnie duży odsetek stanowi siano niedoborowe z terenu kanału Wieprz-Krzna, jak i z woj. koszalińskiego.

Sód w roślinach

Występowanie sodu w roślinach skorelowane jest dodatnio z zawartością siarki, a według Baumeistra oraz Aignera i wsp. sód zmniejsza zdolność pobierania wapnia. Nawożenie potasem może niekiedy zmniejszyć zawartość sodu w runi, chociaż, niski poziom sodu w roślinach nie zawsze jest skorelowany z wysokim, odsetkiem potasu. Pod wpływem nawożenia sodem zwiększa się zawartość tego składnika w roślinach, niezależnie od obecności potasu. Optymalny stosunek K : Na wynosi 5:1. Zdarza się bardzo często, że. stosunek ten znacznie przekracza optymalne granice przy nadmiarze potasu w roślinach i wtedy jest go kilkadziesiąt razy więcej niż sodu. Sód często występuje w niedostatecznej ilości w paszy, toteż trzeba dokarmiać zwierzęta solami sodu, np. chlorkiem czy węglanem.. o niezwykle korzystnym wpływie sodu na organizm zwierzęcy świadczą wyniki Morrisa. Jak się okazuje, cielęta, które otrzymywały dodatek sodu w postaci węglanu, wykazywały zwiększone pobieranie paszy, większe przyrosty ciała, większą koncentrację sodu w ślinie i surowicy krwi, przy jednocześnie niższym stężeniu potasu. Na nawożenie sodem dobrze reagują życica wielokwiatowa i trwała oraz kupkówka pospolita, a słabo kostrzewa czerwona. Na ogół Trawy o normalnie niskiej zawartości sodu wykazują słabą reakcję na nawożenie tym składnikiem, w przeciwieństwie do gatunków cechujących się wysoką zawartością sodu, które reagują wyraźnie.

Sód

Ilość sodu w roślinach, a zwłaszcza jego stosunek do innych elementów, np. do potasu, ma duże znaczenie nie tylko w paszach, ale również w produktach żywnościowych.. Sód wywiera znaczny wpływ na gospodarkę wodną roślin, dlatego zaliczany jest do grupy składników podstawowych i niezbędnych. Element ten, zwłaszcza w obecności dostatecznej ilości potasu, oddziałuje na metabolizm azotu w roślinach, obniża ilość wolnych amonokwasów, podobnie ilość azotu amonowego i azotanowego, a zwiększa ilość azotu białkowego w stosunku do ogólnego. W żywieniu zwierząt rola jego jest nie mniejsza, gdyż pobudza łaknienie i wytwarzanie kwasu solnego, ułatwia trawienie białka i hydrolizę tłuszczów. Niedobór sodu wywołuje lizawość, niepokój zwierząt, krwiomocz, drżenie mięśni oraz zaburzenia w płodności. Niski poziom sodu w runi pastwiskowej ma również pewien związek z występowaniem tężyczki pastwiskowej. Pasze powinny zawierać od 0,15 do 0,25% Na w s. m. W próbach siana pochodzącego z różnych okolic naszego kraju średnia zawartość sodu wynosiła .0,16%. w s. m., przy znacznych wahaniach, od 0,00074 do 2,88%, przy czym przeszło połowa z 1559 prób wykazywała niedostateczną ilość sodu.

Dawki potasu

Wielkość dawek nawozów potasowych stosowanych na użytkach zielonych waha się w szerokich granicach. Na łąki kośne lub częściowo spasane oraz na pastwiska daje się od 50 do 180 kg K2O na l ha rocznie. Niższe dawki można stosować na pastwiskach i łąkach kośnych położonych na madach średnich i ciężkich, wyższe na użytkach zielonych wyłącznie koszonych i położonych na glebach lekkich i organicznych, Stosując gnojówkę lub gnojowice obniża się roczną dawkę potasu w nawozach mineralnych o ilość składnika wprowadzonego w tych nawozach organicznych. Warto dodać, że w wodach rzecznych mogą występować pewne ilości potasu, nieraz ponad 120 mg K2O w l l wody, a w wodach ściekowych nawet znacznie więcej. W razie nawodnień użytków zielonych wodami rzecznymi istnieje możliwość częściowego uzupełnienia potrzeb pokarmowych roślin w ten składnik, gdyż wprowadza się do gleby od 20 do 30 kg K2Ona l ha. Oczywiście ilości potasu wprowadzanego do gleby na terenach nawadnianych wodami ściekowymi mogą znacznie przekraczać potrzeby pokarmowe roślin. Forma nawozów potasowych nie ma wpływu na zróżnicowanie wielkości plonów, ale korzystne mogą być domieszki innych soli, np, w kainicie lub soli gotasowo-magnezowej, potrzebne nie tylko roślinom, ale przede wszystkim zwierzętom żywionym paszą z nawożonych użytków. Przy stosowaniu wysokoprocentowej soli potasowej, złożonej głównie z chlorku potasu, nie wprowadza się do gleby magnezu i sodu, w przeciwieństwie do dawniej stosowanych nawozów niskoprocentowych, w których te składniki, obok innych, znajdowały się w dość znacznych ilościach. Niestety niskoprocentowe nawozy potasowe są bardziej kosztowne ze względu na transport i wysiew dużych ich ilości.

lakarstwo flora lakarstwo korzystny molibden wapnowanie a molibden zelazo pobieranie zelaza nawozenie organiczne k 2 flora lakarstwo k 2 wzrost nawozenia organicznego wykorzystanie nawozow organicznych nawozenie gnojowica stosowanie gnojowicy fermentacja gnojowicy k 3 flora lakarstwo k 3 silne gnojowicenie normy nawozenia gnojowica nawozenie gnojowka dawkowanie gnojowki nawozenie kompostem k 4 flora lakarstwo k 4 szczawian wapnia wapn w zyciu roslin za duzo wapnia rola wapnia wapn a srodowisko glebowe k 5 flora lakarstwo k 5 wapn miedz sod w roslinach sod dawki potasu k 6 flora lakarstwo k 6 potas w roslinach potas duze ilosci potasu potas a srodowisko glebowe nawozy fosforowe k 7 flora lakarstwo k 7 korelacja siarki wystepowanie siarki pobieranie siarki krzem w roslinach znaczaca rola krzemu k 8 flora lakarstwo k 8 sladowy glin zawartosc boru cynk i hormony zawartosc bialka zawartosc magnezu k 9 flora lakarstwo k 9 magnez dawki wapnia wapn w formie tlenku dawkowanie wapnia zawartosc wapnia k 10 flora lakarstwo k 10 dodatki stymulujace lub hamujace sporzadzanie kiszonek przemiany w procesie kiszenia wykorzystanie plonu srodki konserwujace k 11 flora lakarstwo k 11 brykietowanie pierwsza faza dosuszania suszarnia dosuszanie za pomoca powietrza dosuszanie na pokosach k 12 flora lakarstwo k 12 obnizanie zawartosci wody przedwiednieta zielonka wstepne odwadnianie zielonek sucha masa uzytkowanie kosne k 13 flora lakarstwo k 13 kleszczowate kwaterowy system wypasu droga bydla na lakach pobieranie zielonki konsumpcja zielonki k 14 flora lakarstwo k 14 wahania w pobieraniu paszy pobieranie runi instynkt stadny duze stada bydla organizacja zywienia na lace k 15 flora lakarstwo k 15 wspolzaleznosci mieszanki z odmian okres spoczynku bialko na lakach laki k 16 flora lakarstwo k 16 przeklasowanie grup zarzadzanie grupami podzial stada na grupy przeliczenie kwater ilosc kwater k 17 flora lakarstwo k 17 wysoka obsada organizacja wypasow wypas lancuchowy wypas pasowy system dawkowania k 18 flora lakarstwo k 18 wypas dawkowany przenosne ogrodzenia zbyt wczesny wypas problem uzytkowania racjonalna gospodarka na lace k 19 flora lakarstwo k 19 stopien zakazenia nicienie czynniki destruktywne choroby zwierzat stosowanie ogrodzen elektrycznych k 20 flora lakarstwo k 20 pastwiska dla swin usuwanie odchodow wypas koni rozwiazania techniczne z zimy na laki k 21 flora lakarstwo k 21 byczki 6 miesieczne wrazliwosc na smak pastwiska dla cielat i bydla pastwiska specjalne nowoczesna gospodarka na lakach k 22 flora lakarstwo k 22 repelenty zapobieganie inwazjom pasozytow larwy gzow gzowate wpleszczyca owiec k 23 flora lakarstwo k 23 mustykowate intensywnosc jajeczkowania motylica watrobowa glista konska nicienie i choroby przewodu pokarmowego k 24 flora lakarstwo k 24 nicienie wywolujace telazjoze oczu larwy nicienie plucne przezuwaczy wilgotnosc gleby podzial laki