Repelenty

Repelenty mogą oddawać większe usługi niż stosowane insektycydy. Środki odstraszające bowiem mają tę przewagę, że po ich zastosowaniu owady w ogóle nie atakują ciała zwierzęcia, podczas gdy po zastosowaniu środka owadobójczego owad zawsze zdąży ukłuć zwierzę lub złożyć na nim jaja zanim zostanie unieszkodliwiony. Ponadto sam fakt uwolnienia zwierzęcia od uciążliwego opędzania się przed owadami wpływa korzystnie na jego samopoczucie. U zwierząt niepokojonych przez owady stwierdza się spadek produkcji. Środki odstraszające powinny zatem znaleźć swe należne miejsce w profilaktyce chorób inwazyjnych, szczególnie w gospodarstwach wielkostadnych. Do repelentów zaliczamy środki, które mają przykry dla owadów zapach lub smak, np. następujące syntetyczne związki: dwuetyloamid kwasu benzoesowego, ftalan metylowy, ester dwubutylowy kwasu ftalowego, amidoester kwasu bursztynowego, indalon, dimalon i naftalina. Spośród wymienionych związków zbadane zostało w kraju działanie ftalanu metylowego. Alkoholowy 50-procentowy roztwór tego środka nie jest toksyczny, a skutecznie odstrasza owady na około 6 godzin, po zroszeniu nim skóry zwierzęcia.

Zapobieganie inwazjom pasożytów

Pierwszy etap profilaktyki chorób pasożytniczych zwierząt polega, przede wszystkim na unikaniu zakażonych pastwisk. Największe zakażenie pastwisk larwami inwazyjnymi nicieni żołądkowo-jelitowych występuje od 6 do 12 dnia przebywania zwierząt na pastwisku. Może występować w tym okresie reinwazja zwierząt odrobaczonych i superinwazja sztuk zarażonych pasożytami. Dlatego należy bezwzględnie unikać wypasu zwierząt na tym samym miejscu w wymienionym okresie, co może zdarzyć się przy stosowaniu wypasu bezplonowego. Zmiana kwatery czy pastwiska ma na celu stworzenie dla zwierząt takich warunków, w których będą usunięte czynniki sprzyjające rozwojowi inwazji pasożytów. Kwaterowy wypas zwierząt może mieć istotne znaczenie w profilaktyce robaczyc żołądkowo-jelitowych, jeżeli zmiana kwatery będzie odbywać się co 4—5 dni, ponieważ larwy wymienionych pasożytów osiągają zdolność inwazyjną na pastwisku w ciągu 5—6 dni. W przypadku diktiokaulozy bydła kwaterowy wypas zwierząt nie zapobiega chorobie, ponieważ wydalane z kałem larwy po 3 dniach są już inwazyjne, a tym samym należałoby zmieniać kwatery CO dwa i pół dnia. Na terenach, gdzie diktiokauloza bydła występuje stacjonarnie, nie należy wypuszczać na pastwisko cieląt, które nie były szczepione ochronnie dwukrotnie szczepionką El-Dic. W tych gospodarstwach, gdzie diktiokaulozę stwierdzono po raz pierwszy, należy szczepić szczepionką El-Dic całe pogłowie bydła.

Larwy gzów

Z jaj w ciągu 4—7 dni wylęgają się larwy, które przenikają pod skórę i rozpoczynają długą wędrówkę wewnątrz organizmu żywiciela. Larwy te przez około 4 miesiące wędrują tkanką łączną okołonerwową wzdłuż nerwów i następnie wnikają do kanału kręgowego, gdzie w naszych warunkach geoklimatycznych przebywają od 16 listopada do 30. czerwca, przy najwyższej ekstensywności i intensywności inwazji od połowy stycznia do połowy kwietnia. Mniej więcej po trzech miesiącach larwy opuszczają kanał kręgowy i przedostają się pod skórę grzbietu, gdzie drążą otwór, w którym umieszczają swój ostatni segment z przetchlinkami i przebywają tu przeciętnie 72 dni. W naszych warunkach klimatycznych pierwsze guzy stwierdza się już wczesną wiosną, a ostatnie w pierwszej połowie lata. Są to guzy wielkości orzecha laskowego lub włoskiego, a nawet większe; występują szczególnie w okolicy lędźwi i krzyża. Dojrzałe larwy wydostają się przez otwór w skórze i wypadają na ziemię, co odbywa się najczęściej wczesnym rankiem na pastwisku, gdzie natychmiast zagrzebują się w wierzchnich warstwach gleby i po 12—36 h przekształcają się w poczwarkę typu bobówki gruszkowatego kształtu,, czarną, okrytą chitynową powłoką. Końcowy etap przeobrażania trwa około l miesiąca, ale może przedłużyć się w razie złej pogody. W oborze nie dochodzi do przepoczwarzenia, ponieważ w nawozie i moczu larwy giną.

Gzowate

Hypodermatoza bydła jest schorzeniem, które wywołuje giez bydlęcy duży, należący do gromady Insecta, rzędu dwuskrzydłych, zwanych też muchówkami, z rodziny gzów z grupy skórnych . Pasożytując w stadium larwalnym w organizmie żywiciela wywołuje on największe straty. spośród owadów pasożytujących na zwierzętach. Dojrzały owad przypomina trzmiela, ma 12—15 mm długości i pokryty jest gęsto włoskami o ciemnożółtym zabarwieniu. Aktywność gzów związana jest z panującymi warunkami atmosferycznymi. Sprzyja jej temperatura powietrza powyżej 18°, pogoda słoneczna i bezwietrzna. W takich sprzyjających warunkach w godzinach popołudniowych samice gzów masowo atakują bydło, składając jaja na sierści, szczególnie na tylnych kończynach, do stawu skokowego oraz podbrzusza. Dolatują z niskiego, koszącego lotu i pojedynczo pokładełkiem przytwierdzają jaja do włosa. Czynność te powtarzają około 800 razy. Po złożeniu wszystkich jaj, co samicy zabiera zazwyczaj dwa dni, owady giną. Jakkolwiek lot gzów jest szybki, bo wynosi około 30 km/h, to jednak pozostają zwykle w obrębie jednego pastwiska, co w pewnej mierze ułatwia lokalne zwalczanie gzów.

Wpleszczyca owiec

Wpleszczyca owiec jest przewlekłym schorzeniem skóry, wywołanym obecnością wpleszcza, owczego. Jest to owad bezskrzydły, długości 3—6 mm. Jego żywicielem jest owca i koza. Wpleszcz owczy jest owadem bardzo rozpowszechnionym w Polsce. Zwierzęta zarażają się częściej w owczarni niż na pastwisku. Pasożyt ten występuje w runie, a u owiec strzyżonych umiejscawia się _na głowie i szyi. Samica przebywa na owcy 4—5 miesięcy, a w ciągu swego życia rodzi 10—15 larw, długości około 6 mm, które zaraz ulegają przepoczwarzeniu. Wpleszcz całe życie spędza w runie owiec, poza żywicielem nassany pasożyt może żyć nie dłużej niż 8 dni. Owce zarażone należy leczyć. Narzępik koński jest owadem długości około l cni. Pasożytuje głównie na koniach, może jednak występować również u bydła i innych zwierząt. Jest owadem krwiopijnym, występującym w dużej ilości  szczególnie latem, w czasie słonecznej pogody. Po ciele żywiciela owady te chodzą z niezwykłą szybkością, wybierając do pobierania krwi miejsca o delikatnej skórze, nieowłosione, głównie w okolicy odbytu, sromu, krocza i na przyśrodkowej powierzchni ud. Powodują one duży niepokój i rzucanie się koni. Owady te towarzyszą. ciągle zwierzęciu i mimo, że odznaczają się dobrym lotem, nie odlatują od niego dalej niż na odległość kilku metrów.

lakarstwo flora lakarstwo korzystny molibden wapnowanie a molibden zelazo pobieranie zelaza nawozenie organiczne k 2 flora lakarstwo k 2 wzrost nawozenia organicznego wykorzystanie nawozow organicznych nawozenie gnojowica stosowanie gnojowicy fermentacja gnojowicy k 3 flora lakarstwo k 3 silne gnojowicenie normy nawozenia gnojowica nawozenie gnojowka dawkowanie gnojowki nawozenie kompostem k 4 flora lakarstwo k 4 szczawian wapnia wapn w zyciu roslin za duzo wapnia rola wapnia wapn a srodowisko glebowe k 5 flora lakarstwo k 5 wapn miedz sod w roslinach sod dawki potasu k 6 flora lakarstwo k 6 potas w roslinach potas duze ilosci potasu potas a srodowisko glebowe nawozy fosforowe k 7 flora lakarstwo k 7 korelacja siarki wystepowanie siarki pobieranie siarki krzem w roslinach znaczaca rola krzemu k 8 flora lakarstwo k 8 sladowy glin zawartosc boru cynk i hormony zawartosc bialka zawartosc magnezu k 9 flora lakarstwo k 9 magnez dawki wapnia wapn w formie tlenku dawkowanie wapnia zawartosc wapnia k 10 flora lakarstwo k 10 dodatki stymulujace lub hamujace sporzadzanie kiszonek przemiany w procesie kiszenia wykorzystanie plonu srodki konserwujace k 11 flora lakarstwo k 11 brykietowanie pierwsza faza dosuszania suszarnia dosuszanie za pomoca powietrza dosuszanie na pokosach k 12 flora lakarstwo k 12 obnizanie zawartosci wody przedwiednieta zielonka wstepne odwadnianie zielonek sucha masa uzytkowanie kosne k 13 flora lakarstwo k 13 kleszczowate kwaterowy system wypasu droga bydla na lakach pobieranie zielonki konsumpcja zielonki k 14 flora lakarstwo k 14 wahania w pobieraniu paszy pobieranie runi instynkt stadny duze stada bydla organizacja zywienia na lace k 15 flora lakarstwo k 15 wspolzaleznosci mieszanki z odmian okres spoczynku bialko na lakach laki k 16 flora lakarstwo k 16 przeklasowanie grup zarzadzanie grupami podzial stada na grupy przeliczenie kwater ilosc kwater k 17 flora lakarstwo k 17 wysoka obsada organizacja wypasow wypas lancuchowy wypas pasowy system dawkowania k 18 flora lakarstwo k 18 wypas dawkowany przenosne ogrodzenia zbyt wczesny wypas problem uzytkowania racjonalna gospodarka na lace k 19 flora lakarstwo k 19 stopien zakazenia nicienie czynniki destruktywne choroby zwierzat stosowanie ogrodzen elektrycznych k 20 flora lakarstwo k 20 pastwiska dla swin usuwanie odchodow wypas koni rozwiazania techniczne z zimy na laki k 21 flora lakarstwo k 21 byczki 6 miesieczne wrazliwosc na smak pastwiska dla cielat i bydla pastwiska specjalne nowoczesna gospodarka na lakach k 22 flora lakarstwo k 22 repelenty zapobieganie inwazjom pasozytow larwy gzow gzowate wpleszczyca owiec k 23 flora lakarstwo k 23 mustykowate intensywnosc jajeczkowania motylica watrobowa glista konska nicienie i choroby przewodu pokarmowego k 24 flora lakarstwo k 24 nicienie wywolujace telazjoze oczu larwy nicienie plucne przezuwaczy wilgotnosc gleby podzial laki