Wzrost nawożenia organicznego

Obecnie wzrasta coraz szybciej udział nawozów organicznych w ogólnej ilości składników pokarmowych przeznaczanych dla produkcji roślinnej. Niejednokrotnie dochodzi do-produkcji gnojowicy, gnojówki i obornika w takiej ilości, że nawozów tych nie można w całości wykorzystać w danym gospodarstwie, grozi to bowiem ujemnym ich oddziaływaniem na siedlisko glebowe i jakość produkowanej paszy. Próbuje się ustalić dopuszczalne dawki nawozów, biorąc pod uwagę liczbę,zwierząt w danym gospodarstwie. Przy utrzymywaniu dużych stad. zwierząt uzyskany nawóz staje się nawet kłopotliwym balastem Problem ten jest trudno rozwiązać w gospodarstwach prowadzących chów zwierząt na dużą skalę, a nie mających dostatecznej powierzchni gruntów ornych i użytków zielonych w swoim zapleczu. Nic też dziwnego, że trudności w pozbywaniu się ogromnych ilości nawozów organicznych stają się tematem różnych konferencji naukowych i technicznych. Dochodzi do sytuacji, w której .gospodarstwa prowadzące chów zwierząt powinno się traktować, jako zakłady przemysłowe, produkujące duże ilości ścieków, z obowiązkiem ich oczyszczania. Wiadomo bowiem, że bezpośrednie stosowanie gnojowicy w dużych ilościach może wywołać wzrost liczby bakterii i wzrost stężenia N—NO3, N—NH4 i S—SO4 w wodzie glebowej i gruntowej oraz w ciekach wodnych płynących w sąsiedztwie . Ponadto odchody zwierzęce, zwłaszcza drobiu, mogą być również źródłem skażenia powietrza.

Wykorzystanie nawozów organicznych

Obok ogólnej tendencji pełnego wykorzystania nawozów organicznych w rolnictwie i łąkarstwie, daje się również zauważyć próby wprowadzania innych rozwiązań, przede wszystkim zmniejszania masy tych nawozów przez niestosowanie ściółki dla zwierząt utrzymywanych w budynkach. Podobne zadanie mają próby z utlenianiem masy organicznej za pomocą bakterii tlenowych i stosowanie różnych preparatów chemicznych dla zwiększenia szybkości procesu mineralizacji w czasie przechowywania odchodów zwierzęcych. Mechaniczne wydzielanie frakcji stałych i płynnych z odchodów zwierzęcych może również ułatwić ich transport i stosowanie jako nawozu. Nadal opracowuje się metody wykorzystania zbywających ilości odchodów zwierzęcych do produkcji metanu, a jako nowość próbuje się suszyć np. odchody drobiu i stosować je jako dodatek do paszy, czy też wprowadzić metody biologiczne: np. przez hodowlę much uzyskać masę larw, które można by wykorzystać jako dodatek do paszy. Bierze się nawet pod uwagę całkowite spalanie odchodów produkowanych w dużych ilościach na fermach zwierzęcych. Na tym tle szczególnego znaczenia nabiera określanie górnych granic dawek nawozów organicznych, które byłyby nieszkodliwe dla nawożonych roślin pastewnych i siedliska glebowego, a przede wszystkim dla zdrowia żywionych zwierząt.

Nawożenie gnojowicą

Gnojowicą nazwano mieszaninę stałych i płynnych odchodów zwierzęcych. Rolnicze i łąkarskie wykorzystanie gnojowicy jest jak najbardziej celowym sposobem jej zużytkowania. Należy wziąć pod uwagę, że około 3/4 azotu, fosforu i potasu pobieranego przez zwierzęta z podawanej im paszy jest wydalane w kale i moczu, toteż gospodarstwa muszą. mieć odpowiedni obszar użytków rolnych do wykorzystania tak dużych ilości składników pokarmowych. Stado 100 krów mlecznych daje przez zimę tyle gnojowicy, że wystarczy jej do nawiezienia 20 ha użytków zielonych. Projekty opracowane w naszych warunkach przewidują np. na fermach utrzymujących 3000 bukatów przeznaczenie około 500 ha powierzchni do nawożenia gnojowicą w celu pełnego wykorzystania wyprodukowanego w tych warunkach nawozu. Od dawna uważa się gnojowicę za dobry nawóz na użytki zielone,, lepszy niż obornik, dzięki obecności w niej substancji pokarmowych łatwiej przyswajalnych dla roślin, przede wszystkim związków azotu i potasu. Pewną rolę mogą także odgrywać zawarte w mniejszej ilości Inne składniki mineralne. Skład gnojowicy zależy od intensywności i sposobu żywienia zwierząt.

Stosowanie gnojowicy

Zagadnienie prawidłowego zbierania, przechowywania, transportu i rozlewania gnojowicy jest kłopotliwe, toteż nic dziwnego, że od .lat w różnych krajach wprowadza się coraz lepsze urządzenia i maszyny, w dążeniu do całkowitej mechanizacji tych robót i ograniczenia do minimum pracy ludzkiej w tak nieprzyjemnych warunkach. Efektywność nawożenia łąk i pastwisk gnojowicą zależy od zawartości w niej azotu i potasu. Wartość nawozowa azotu w płynnej części gnojowicy może dorównywać wartości azotu nawozów mineralnych, natomiast wartość azotu w stałych częściach gnojowicy jest o 50%) mniejsza. Potas występuje w postaci mineralnej, toteż ma taką przyswajalność jak z nawozów mineralnych. Przeciętna efektywność dawki gnojowicy w porównaniu z nawożeniem mineralnym azotem waha się w granicach od 60 do 80%. Można przyjąć, że l m3 gnojowicy zwiększa plon siana o 50—80 kg, podobnie jak gnojówka. W przeliczeniu na l kg czystych składników pokarmowych w gnojowicy uzyskuje się 30 kg siana. Gnojowicowanie ma znaczny wpływ na środowisko glebowe i na skład chemiczny roślin. Zmiany w zasobach pokarmowych w glebie mogą występować w krótkim czasie i zaznaczają się zmniejszeniem ilości składników mineralnych, np. sodu, wapnia i magnezu.

Fermentacja gnojowicy

W procesie fermentacji dłużej przechowywanej gnojowicy powstają, związki trujące, na które wrażliwe są niektóre gatunki traw i koniczyn, o odporniejsze są chwasty głęboko korzeniące się. Gnojowica świeża nie wykazuje tak ujemnego wpływu, podobnie jak gnojowica rozcieńczona. Nawożenie gnojowicą wymaga dużej uwagi i ostrożności. Przy zbyt częstym, intensywnym i jednostronnym jej stosowaniu, bez nawożenia fosforem, może wywoływać postępujące zachwaszczenie runi. Oprócz nawożenia fosforem skutecznym sposobem hamowania wzrostu udziału chwastów jest okresowe spasanie runi, a także zmienne jej użytkowanie. W tych warunkach trawy znacznie dłużej opierają się konkurencji chwastów. Gnojowicowanie użytków zielonych może wywołać obniżenie zawartości wapnia, fosforu, magnezu i sodu w roślinach, a zawsze zwiększa zawartość azotu i potasu. Toteż nawożenia fosforem, jak i wapniem oraz magnezem nie można pomijać, a niedobory sodu należy pokrywać w podawanych zwierzętom lizawkach. Brakujący fosfor można uzupełnić, dodając superfosfat bezpośrednio do gnojowicy. Przy stosowaniu większych dawek gnojowicy w grupie związków azotowych zawartych w roślinach mogą również zachodzić pewne zmiany, zwłaszcza w ilości niepożądanego azotu azotanowego.

lakarstwo flora lakarstwo korzystny molibden wapnowanie a molibden zelazo pobieranie zelaza nawozenie organiczne k 2 flora lakarstwo k 2 wzrost nawozenia organicznego wykorzystanie nawozow organicznych nawozenie gnojowica stosowanie gnojowicy fermentacja gnojowicy k 3 flora lakarstwo k 3 silne gnojowicenie normy nawozenia gnojowica nawozenie gnojowka dawkowanie gnojowki nawozenie kompostem k 4 flora lakarstwo k 4 szczawian wapnia wapn w zyciu roslin za duzo wapnia rola wapnia wapn a srodowisko glebowe k 5 flora lakarstwo k 5 wapn miedz sod w roslinach sod dawki potasu k 6 flora lakarstwo k 6 potas w roslinach potas duze ilosci potasu potas a srodowisko glebowe nawozy fosforowe k 7 flora lakarstwo k 7 korelacja siarki wystepowanie siarki pobieranie siarki krzem w roslinach znaczaca rola krzemu k 8 flora lakarstwo k 8 sladowy glin zawartosc boru cynk i hormony zawartosc bialka zawartosc magnezu k 9 flora lakarstwo k 9 magnez dawki wapnia wapn w formie tlenku dawkowanie wapnia zawartosc wapnia k 10 flora lakarstwo k 10 dodatki stymulujace lub hamujace sporzadzanie kiszonek przemiany w procesie kiszenia wykorzystanie plonu srodki konserwujace k 11 flora lakarstwo k 11 brykietowanie pierwsza faza dosuszania suszarnia dosuszanie za pomoca powietrza dosuszanie na pokosach k 12 flora lakarstwo k 12 obnizanie zawartosci wody przedwiednieta zielonka wstepne odwadnianie zielonek sucha masa uzytkowanie kosne k 13 flora lakarstwo k 13 kleszczowate kwaterowy system wypasu droga bydla na lakach pobieranie zielonki konsumpcja zielonki k 14 flora lakarstwo k 14 wahania w pobieraniu paszy pobieranie runi instynkt stadny duze stada bydla organizacja zywienia na lace k 15 flora lakarstwo k 15 wspolzaleznosci mieszanki z odmian okres spoczynku bialko na lakach laki k 16 flora lakarstwo k 16 przeklasowanie grup zarzadzanie grupami podzial stada na grupy przeliczenie kwater ilosc kwater k 17 flora lakarstwo k 17 wysoka obsada organizacja wypasow wypas lancuchowy wypas pasowy system dawkowania k 18 flora lakarstwo k 18 wypas dawkowany przenosne ogrodzenia zbyt wczesny wypas problem uzytkowania racjonalna gospodarka na lace k 19 flora lakarstwo k 19 stopien zakazenia nicienie czynniki destruktywne choroby zwierzat stosowanie ogrodzen elektrycznych k 20 flora lakarstwo k 20 pastwiska dla swin usuwanie odchodow wypas koni rozwiazania techniczne z zimy na laki k 21 flora lakarstwo k 21 byczki 6 miesieczne wrazliwosc na smak pastwiska dla cielat i bydla pastwiska specjalne nowoczesna gospodarka na lakach k 22 flora lakarstwo k 22 repelenty zapobieganie inwazjom pasozytow larwy gzow gzowate wpleszczyca owiec k 23 flora lakarstwo k 23 mustykowate intensywnosc jajeczkowania motylica watrobowa glista konska nicienie i choroby przewodu pokarmowego k 24 flora lakarstwo k 24 nicienie wywolujace telazjoze oczu larwy nicienie plucne przezuwaczy wilgotnosc gleby podzial laki