Przeklasowanie grup

Ponieważ u zwierząt zachodzą ciągłe zmiany w zakresie ich wydajności i potrzeb pokarmowych (zasuszanie, wycielanie, przyrost ciężaru ciała itp.) należy co pewien czas przeklasowywać niektóre sztuki do odpowiednich grup. Z drugiej jednak strony zbyt częste zmiany w składzie grup, co z reguły ma miejsce w większych stadach, nie są pożądane, gdyż komplikują organizację wypasu oraz wprowadzają chaos i niepokój wśród pasących się zwierząt. Dużym utrudnieniem jest również konieczność przepędzania osobno każdej grupy na pastwisko i z powrotem. Na ogół uważa się, że wypas w trzech grupach, wymagający dużej liczby kwater (co najmniej 25—30), starannego dozoru i częstej kontroli, jest zbyt skomplikowany. Nawet podział stada na 2 grupy można zalecać tylko w takich gospodarstwach, które mają odpowiednie przygotowanie i warunki. Jak podaje Kreil, idea zróżnicowanego żywienia zwierząt na pastwisku może być w pewnym stopniu realizowana bez formalnego podziału stada na osobne grupy, a więc bez konieczności zwiększania liczby kwater. Mianowicie krowy o wyższej produkcji mleka oznacza się kolorowymi kolczykami.

Zarządzanie grupami

Po ustalonym czasie na miejsce pierwszej grupy, którą kieruje się na następną kwaterę, przychodzi druga grupa. Zastaje ona ruń już częściowo spasioną, z przygryzionymi wierzchołkami roślin, mniej ulistnioną, uboższą w składniki pokarmowe. Pasza ta jednak może jeszcze w pełni pokryć potrzeby pokarmowe, które są przecież niższe w tej grupie zwierząt. Następnie na kwaterę wchodzi ewentualnie grupa trzecia, która, jako najmniej wymagająca, musi zadowolić się paszą: jeszcze gorszą, twardsza, zawierającą mniej białka i składników mineralnych, a więcej włókna, częściowo wygniecioną i zabrudzoną odchodami. Tak więc wskutek selektywnego wyjadania runi każda grupa otrzymuje paszę o różnej wartości pokarmowej. Główną zaletą tego systemu jest to, że krowy pierwszej grupy, o potencjalnie dużych możliwościach produkcyjnych, mając dobre warunki do selektywnego pobierania większych ilości wysokowartościowej paszy, mogą wykazać się znacznie wyższą wydajnością mleczną niż przy jednoczesnym wypasie całego stada. Wypas grupowy ma również i wady. Przede wszystkim bez powiększenia liczby kwater przedłuża się spasanie runi oraz skraca czas przeznaczony na jej odrost. Ujawnia się więc tutaj wyraźna sprzeczność między potrzebami zwierząt a wymaganiami roślin. System ten, wpływając korzystnie na jakość żywienia i wydajność zwierząt, obniża jednocześnie poziom użytkowania i produkcyjność pastwiska.

Podział stada na grupy

Wyłączne żywienie pastwiskowe na ogół wyklucza możliwość normowania paszy dla każdej sztuki według jej potrzeb bytowych i produkcyjnych. Na pastwiskach kwaterowych, nawet przy wypasie dawkowanym, wszystkie zwierzęta pasące się w jednym stadzie mają zasadniczo jednakowe warunki pobierania paszy pod względem jej ilości i jakości. Istnieje zatem niebezpieczeństwo niedożywiania krów, które aktualnie wykazują wysoką produkcję, przy jednoczesnym nadmiernym pobieraniu paszy przez zwierzęta o niskiej wydajności. Występowaniu tego rodzaju nieprawidłowości można przeciwdziałać,, dzieląc wypasane stado na dwie lub 3 grupy, według wydajności i potrzeb pokarmowych zwierząt. Przy podziale np. na 2 grupy do pierwszej przydziela się zwykle krowy dojne i wysokocielne, do drugiej zasuszone i jałówki. Jeśli pastwisko jest przeznaczone wyłącznie dla krów, to w pierwszej grupie powinny być krowy o wysokiej produkcji mleka, w drugiej pozostałe sztuki. Zresztą podział na grupy może być przeprowadzony w różny sposób, w zależności od lokalnych warunków i celów gospodarczych. Konieczne jest przestrzeganie ogólnej zasady, aby w pierwszej grupie znalazły się zwierzęta o najwyższym zapotrzebowaniu pokarmowym (głównie krowy o najwyższej wydajności mlecznej), w dalszych natomiast grupach — mniej wymagające.

Przeliczenie kwater

Po określeniu powierzchni i liczby kwater powierzchnia całego pastwiska wynika oczywiście z rachunku mnożenia. Można ją również obliczyć po uprzednim ustaleniu wielkości obsady pastwiska. Obok liczby i wielkości kwater pewne znaczenie ma również ich kształt. Ze względu na oszczędność materiału na grodzenie pożądany byłby kształt zbliżony do kwadratu. Najczęściej jednak zakłada się kwatery w postaci niezbyt wydłużonych prostokątów. Na takich kwaterach bydło ma dostateczną swobodę oraz nie występują trudności z mechanizacją prac, co jest bardzo ważne na pastwiskach dużych. Kwatery wąskie i bardzo długie lub o bardzo ostrych kątach są mniej wygodne w użytkowaniu. Poza tym do grodzenia ich zużywa się znacznie więcej materiału. Oczywiście, nie zawsze jest możliwe tworzenie kwater o najkorzystniejszych kształtach. Często decydują o tym warunki terenowe: zadrzewienie, układ dróg, sieć rowów melioracyjnych, przebieg granic pastwiska, wzniesienia itp. W okolicach podgórskich i górskich niekiedy z konieczności nadaje się kwaterom pastwiskowym kształt wydłużonych i stosunkowo wąskich prostokątów, biegnących z góry na dół, gdyż tylko wtedy można zapewnić mniej więcej równą ich wydajność oraz zabezpieczyć darń przed erozją. O kształcie kwater może decydować również położenie naturalnych lub sztucznych zbiorników wodnych, nadających się do wykorzystania jako wodopoje.

Ilość kwater

Oczywiście duża liczba kwater wiąże, się w praktyce ze wzrostem nakładów na urządzenia pastwiskowe oraz na ich konserwację. Dlatego planując sposób użytkowania trzeba często iść na kompromis i kierować się zdrowym rozsądkiem oraz możliwościami konkretnego gospodarstwa. W każdym wypadku jednak powinno się dążyć do wyznaczenia takiej liczby kwater, aby można było, w zależności od zróżnicowanego tempa przyrostu masy roślinnej w sezonie pastwiskowym, zmieniać swobodnie długość okresu spoczynku runi oraz nie przedłużać zbytnio okresu jej spasania. Ogólnie uważa się, że przy wypasie stada w jednej grupie podział pastwiska na 10—14 kwater umożliwia prowadzenie racjonalnej gospodarki pastwiskowej. Jak podają Davies i wsp., w Walii przyjął się system pastwisk dla krów mlecznych z podziałem na 20—21 kwater spasanych po l—2 dni. Z innych publikacji wynika jednak, że przy opasie młodego bydła można liczbę kwater znacznie ograniczyć. Caputa jest zdania, że optymalny dochód przy opasie młodych wołów można uzyskać na pastwisku podzielonym na 6 kwater. Jest zupełnie zrozumiałe, że przy małej liczbie kwater ich powierzchnia jest duża, więc okresy spasania przedłużają się powyżej 3—4 dni. Jednak zwiększenie liczby kwater do 8 lub 14 nie dawało wyższej produkcji. Również Jeannin i wsp.  notowali znakomite przyrosty jałówek na pastwisku podzielonym na 5—6 kwater. Dane te należałoby sprawdzić również w naszych warunkach.

lakarstwo flora lakarstwo korzystny molibden wapnowanie a molibden zelazo pobieranie zelaza nawozenie organiczne k 2 flora lakarstwo k 2 wzrost nawozenia organicznego wykorzystanie nawozow organicznych nawozenie gnojowica stosowanie gnojowicy fermentacja gnojowicy k 3 flora lakarstwo k 3 silne gnojowicenie normy nawozenia gnojowica nawozenie gnojowka dawkowanie gnojowki nawozenie kompostem k 4 flora lakarstwo k 4 szczawian wapnia wapn w zyciu roslin za duzo wapnia rola wapnia wapn a srodowisko glebowe k 5 flora lakarstwo k 5 wapn miedz sod w roslinach sod dawki potasu k 6 flora lakarstwo k 6 potas w roslinach potas duze ilosci potasu potas a srodowisko glebowe nawozy fosforowe k 7 flora lakarstwo k 7 korelacja siarki wystepowanie siarki pobieranie siarki krzem w roslinach znaczaca rola krzemu k 8 flora lakarstwo k 8 sladowy glin zawartosc boru cynk i hormony zawartosc bialka zawartosc magnezu k 9 flora lakarstwo k 9 magnez dawki wapnia wapn w formie tlenku dawkowanie wapnia zawartosc wapnia k 10 flora lakarstwo k 10 dodatki stymulujace lub hamujace sporzadzanie kiszonek przemiany w procesie kiszenia wykorzystanie plonu srodki konserwujace k 11 flora lakarstwo k 11 brykietowanie pierwsza faza dosuszania suszarnia dosuszanie za pomoca powietrza dosuszanie na pokosach k 12 flora lakarstwo k 12 obnizanie zawartosci wody przedwiednieta zielonka wstepne odwadnianie zielonek sucha masa uzytkowanie kosne k 13 flora lakarstwo k 13 kleszczowate kwaterowy system wypasu droga bydla na lakach pobieranie zielonki konsumpcja zielonki k 14 flora lakarstwo k 14 wahania w pobieraniu paszy pobieranie runi instynkt stadny duze stada bydla organizacja zywienia na lace k 15 flora lakarstwo k 15 wspolzaleznosci mieszanki z odmian okres spoczynku bialko na lakach laki k 16 flora lakarstwo k 16 przeklasowanie grup zarzadzanie grupami podzial stada na grupy przeliczenie kwater ilosc kwater k 17 flora lakarstwo k 17 wysoka obsada organizacja wypasow wypas lancuchowy wypas pasowy system dawkowania k 18 flora lakarstwo k 18 wypas dawkowany przenosne ogrodzenia zbyt wczesny wypas problem uzytkowania racjonalna gospodarka na lace k 19 flora lakarstwo k 19 stopien zakazenia nicienie czynniki destruktywne choroby zwierzat stosowanie ogrodzen elektrycznych k 20 flora lakarstwo k 20 pastwiska dla swin usuwanie odchodow wypas koni rozwiazania techniczne z zimy na laki k 21 flora lakarstwo k 21 byczki 6 miesieczne wrazliwosc na smak pastwiska dla cielat i bydla pastwiska specjalne nowoczesna gospodarka na lakach k 22 flora lakarstwo k 22 repelenty zapobieganie inwazjom pasozytow larwy gzow gzowate wpleszczyca owiec k 23 flora lakarstwo k 23 mustykowate intensywnosc jajeczkowania motylica watrobowa glista konska nicienie i choroby przewodu pokarmowego k 24 flora lakarstwo k 24 nicienie wywolujace telazjoze oczu larwy nicienie plucne przezuwaczy wilgotnosc gleby podzial laki